حواس چین

گروه سنی ۴+

در این بروشور میخوانید:

ویژگی های محصول

“حواس چین” یک ابزار بازی-آموزشی از جنس چوب درجه یک به همراه پوشش غیرسمی، و تحت نظر کارشناس آموزشی و روانشناسی طراحی و تولید شده است. در این ابزار، ۵ حس اصلی انسان و اندام های حسی که اطلاعات مربوط به دنیای پیرامون ما را به ما منتقل میکنند، مورد توجه قرار گرفته است. هرکدام ازین ۵ حواس در یکی از انگشتان دست به نمایش گذاشته شده است.

به همراه این دست، مجموعه ای از پیکسل ها با تصاویر متنوع در اختیار کودک قرار گرفته که می تواند ذهن کودک را همزمان درگیر بررسی این ۵ عضو، حواس مربوط به آنها، و اطلاعاتی که از تصاویر روی پیکسل ها به دست می آورد، کند. این مجموعه، یک ابزار بازی-آموزشی پایان باز محسوب می شود. این بدان معنی است که این ابزار به هیچ عنوان دارای دستور العمل بازی واحدی نمی باشد؛ چراکه از ویژگی بازی های پایان باز این است که می توان با ده ها روش مختلف فعالیت بازی را اجرا و راهبری کرد. به همراه این محصول، کیف پارچه ای تهیه شده از الیاف طبیعی در اختیار کودک قرار دارد تا به راحتی دست و پیکسل های آن را حمل کند.

این ابزار به راحتی می تواند با روش های مختلف و متنوع در بسیاری از لحظات (در سفر، در پارک، در خانه، و … ) کودک را در شناختن هرچه بیشتر حواس ۵گانهء خود و ارتباط آنها با دنیای بیرون، همراهی کند.

همچنین در قسمت پشت دست، نوشته هایی درج شده است که در هر بار استفاده به کودک یادآوری میکند که با ذکر حواس و نتایج حاصل از آن، خالق خود و حواس خود را برای این نعمت ها شکرگزاری کند

اهمیت شناخت حواس برای کودکان

شناخت حواس در زندگی کودکان نقشی اساسی دارد. این شناخت ازین جهت اهمیت دارد که باعث می شود کودک متوجه ارتباط بدن و ذهن خود با دنیای بیرون شود. در صورت عدم کارکرد صحیح و فعالیت هر یک از پنج حس (بینایی-شنوایی-بویایی-چشایی-لامسه) ممکن است بخش زیادی از امور زندگی دشوار شود.

تشخیص ویژگی های محیط اطراف، دریافت اطلاعات محیطی و نحوهء چگونگی این دریافت، ساخت مفاهیم و طبقه بندی داده های ذهنی، همه به وسیلهء حواس کودک و چگونگی ارتباط این حواس با محیط اطراف به دست می آیند.

بیشتر این اطلاعات از طریق اندام های حسی مانند چشم، گوش، بینی، زبان و پوست به دست می آیند. “حواس چین” محصولی است که در این سیر شناختی، به کودک کمک می کند تا دریابد چگونه حواس پنج گانه و اندام های مربوط به آنها، به او اجازه می دهند تا بفهمد چه اتفاقاتی در اطراف او می افتد و بدین وسیله می تواند تصمیم بگیرد که چگونه از یک تجربه استفاده کند؛ و چطور اطلاعات دریافت شده از آن تجربه را به داده های قبلی ذهن خود اضافه کند.

چطور کودک را در ارتباط با محصول “حواس چین” همراهی کنیم؟

ابتدا با کودک وارد گفتگو می شویم و می خواهیم بررسی کنیم که حواس ما چگونه کار می کنند و چه نوع اطلاعاتی را به ما می گویند.

پرسیدن سوالاتی در این زمینه، باب گفتگو را با کودک باز می کند:

کدام قسمت های بدن به دیدن کمک می کند؟
کدام قسمت های بدن به شنیدن کمک می کند؟
کدام قسمت های بدن به بوییدن کمک می کند؟
کدام قسمت های بدن به چشیدن مزه ها کمک می کند؟
کدام قسمت های بدن به لمس و حس کردن سطوح مختلف به ما کمک می کند؟

اطلاعات مورد نیاز برای شروع گفتگو با کودک

به همراه کودک به بررسی دانش فعلی کودک و آنچه نیاز است بداند، می پردازیم:

چشم های

ما به ما کمک می کنند تا هرآنچه اطراف ماست را بتوانیم ببینیم؛.

گوش های

ما به ما اجازه می دهند صداهای محیطی که در آن زندگی میکنیم را بشنویم

دست ها

و پاهای

ما به ما کمک می کنند لمس و حس کنیم؛

بینی

به ما کمک می کند انواع بوها را استشمام کنیم؛

و زبانمان

به ما کمک می کند انواع بوها را استشمام کنیم؛

والدین می توانند با نامگذاری احساسات خود در مقابل فرزندانشان، خواندن کتاب هایی در مورد احساسات، و فعالیت های متنوع، برای آموزش احساسات، در زمان بازی کمک بگیرند.

شنوایی (شنیدن)

کودکان از گوش های خود برای دریافت اطلاعات در مورد چیزهای اطراف خود استفاده می کنند. مانند سایر مهارت هایی که کودکان نیاز دارند که یاد بگیرند، گوش دادن نیز نیاز به تمرین دارد. عادات خوب گوش دادن به کودکان کمک می کند تا اطلاعات مهمی را از اعضای خانواده، معلمان، دوستان، مربیان، و‌ محیط اطرافشان به دست آورند.

بینایی (دیدن)

وقتی کودکان بازی هایی را انجام می دهند که حس بینایی را درگیر میکند، درواقع در حال تمرین مهارت های اولیه سوادآموزی هستند! این نوع بازی ها کمک می کند تا کودکان کلمات، الگوها، اشیاء را تشخیص دهند و به آنها کمک می کنند تا حافظه خود را نیز توسعه دهند!

بویایی (بوییدن)

جالب است بدانید که حس بویایی انسان، ۱۰هزار بار قوی تر از حس چشایی اش است. بر اساس مطالعات جدید، این قوه می‌تواند از طریق آموزش تقویت شود. بویایی دارای ارتباط مستقیم با مناطقی از مغز است که عواطف و ادراک فرد را در کنترل دارد. با تمرین و گذشت زمان، کودکان می توانند بوهای خاصی را به حس آرامش، لذت، ترس، هیجان، و یا حتی نفرت ارتباط دهند.

یکی از راه های تقویت بویایی، ورزش کردن است؛ چرا که محققان بر این باورند که حس بویایی پس از ورزش بیشتر می‌شود، زیرا از این طریق، میزان رطوبت در بینی افزایش پیدا می‌کند.

طعم و مزه (چشیدن)

کودکان در همان سال های اولیه زندگی خود، بر اساس تجربه های جدید، ترجیحات چشایی را ایجاد می کنند. با این حال، کمک به کودکان در مورد اینکه کدام طعم را می پسندند و کدام مزه را دوست ندارند، آنها را تشویق می کند برای امتحان غذاهای جدید و یا برای ترکیبات جدید غذاها اقدام کنند.

در قسمت پشت و جلو و اطراف زبان توده‌ هایی از غده های چشایی به چشم می‌خورد. رگهای عصبی که از غده‌های چشایی به سوی مغز امتداد یافته‌اند، ترشی، شیرینی، تلخی و شوری غذا را به اطلاع ما می‌رسانند. آنچه با حس چشایی درک می شود با کلماتی چون شیرینی، ترشی، شوری، تلخی، و تندی بیان می شود.

محل قرار گیری سنسورهای تشخیص مزه‌های مختلف بر روی زبان:

لامسه (لمس کردن)

کودکان در مورد بدن خود و نحوه ارتباط با دیگران از طریق لمس یاد می گیرند. بیشتر احساس – کاری که ما انجام می دهیم از طریق پاها و دست های ما اتفاق می افتد. شرکت در فعالیت هایی که کودکان در آن احساس می کنند. پاها و دستان آنها به آنها کمک می کند تا یاد بگیرند که چگونه بنویسند، دکمه های پیراهن خود را ببندند، کفش های خود را ببندند و غیره.

طرح سوالاتی برای ادامهء گفتگو و تفکر دربارهء حواس و کاربرد آنها

حالا میخواهیم کمی فکر‌ کنیم که هرکدام ازین حواس چطور می تواند شما را از خطرات مختلف ایمن نگه دارد؟

مثلا حس بویایی

شما چگونه می تواند شما را ایمن نگه دارد؟ یا حس چشایی

چه خطراتی را از شما دور می کند؟

در‌ مورد بینایی ، شنواییو لامسههم میتوانی مثال هایی بزنی؟

پیشنهاد چند بازی و فعالیت

در این ابزار، ۵ حس اصلی انسان و اندام های حسی که اطلاعات مربوط به دنیای پیرامون ما را به ما منتقل میکنند، مورد توجه قرار گرفته است.

هرکدام ازین ۵ حواس در یکی از انگشتان دست به نمایش گذاشته شده است.

این مجموعه، یک ابزار بازی-آموزشی پایان باز محسوب می شود. این بدان معنی است که این ابزار به هیچ عنوان دارای دستور العمل بازی واحدی نمی باشد؛ چراکه از ویژگی بازی های پایان باز این است که می توان با ده ها روش مختلف فعالیت بازی را اجرا و راهبری کرد.

در اینجا، میخواهیم چند روش اجرا و استفاده از این ابزار بینظیر را برای به چالش کشیدن ذهن و دعوت کودک به تفکر درباره حواس ۵گانه و محیط پیرامون او را، به عنوان نمونه معرفی کنیم:

۱. هر حس، به طور ویژه، دارای ۵ پیکسل با تصویر مربوط به آن می باشد که کودک میتواند با تقسیم بندی تصاویر، پیکسل های مربوط به هر حس را در کنار عضو مربوط به آن قرار دهد؛ و سپس درباره آنها با همراه خود گفتگو کند.
۲. هر تصویر را به طور مجزا مورد بررسی و در برابر حس کنجکاوی کودک قرار دهید.

این فعالیت را می توانید با پرسیدن سوال های مختلف و مطابق با پاسخ های کودک، راهبری کنید.‌

به طور مثال:

تصویر منظره ی پارک را در مقابل کودک قرار دهید و این سوالات را از او‌ بپرسید:

اگر در این پارک بودی، دوست داشتی به کدام یک از چیزهایی که میبینی دست بزنی؟ فکر میکنی بعد از لمس آن، چه احساسی خواهی داشت؟

و بسیاری سوالات متنوع دیگر، که ممکن است بعد از شنیدن پاسخ های منحصر به فرد هر کودک، در ذهن شما بوجود آید و به پیش برد این مکالمه کمک کند.

مشاهده میکنید که در این فعالیت، هر یک از سوالات شما می تواند چراغی را در ذهن کودک روشن کند تا به وسیله آن بتواند متوجه یکی از حواس خود و عضو مربوط به آن شود. همچنین تمرین و تکرار این فعالیت با تصاویر مختلف، باعث می شود که توجه کودک به محیط پیرامون خود پر رنگ تر شود؛ و نیز نقش حواس ۵گانه در دریافت اطلاعاتی که محیط برای او‌ فراهم میکند، آشنا و ملموس تر شود.

با این ابزار می توانید توجه کودک را به دیدن جزئیات محیط اطراف، شنیدن صداهای موجود در محیط، آگاهی نسبت به هرآنچه با پوست بدن، صورت، دست و پای ما قابل لمس هستند، توجه به بوهای مختلف، و دقت به مزه ها در هنگام خوردن و آشامیدن، جلب کنید.

به عنوان مثال: “آب” را در نظر بگیرید.

“آب” را به هر یک از حواس جداگانه مرتبط کنید. طعم، احساس، صدا، لمس آب، و حتی چشیدن آن. اجازه بدهید که کودک هر کدام را جداگانه تجربه کند. در مورد آنها صحبت کنید؛ آنها را مقایسه کنید؛ و اگر مقدور است اجازه دهید کودک این مسیر را رهبری کند. درصورتیکه مسیر را گم کردند یا از موضوع خارج شدند، فقط آنها را هدایت می کنید.

برای گروه سنی دبستان، می توانید آن را به یکی از دروس پایه، مثلا علوم یا فارسی (کشف واژگان) مرتبط کنید. یاد گرفتن از طریق انجام دادن، بهترین‌ روش برای عمق بخشی اطلاعات و علوم مختلف می باشد.

این سوالات را می توانید به صورت روتین در برنامه روزانه و یا هفتگی قرار دهید:

وقتی صبح از خواب بیدار می شوی، اولین چیزهایی که می بینی چیست؟
زمانی که بیدار میشوی چه صداهایی می شنوی؟
چه بوهایی در طول روز توجه تو را خود جلب می کند؟
میتوانی بگویی در طول امروز چه چیزهایی را با دست و یا پا لمس کردی؟ چه حسی از لمس هرکدام از آنها در تو ایجاد شد؟
در غذاها و خوراکی هایی که امروز خوردی چه طعم هایی مورد علاقه ی تو بود؟

مواردی که ذکر شد تنها چند نمونه از بازی ها و فعالیت هایی است که میتوانید با این ابزار اجرا کنید؛ و بی شک با ذهن خلاق شما، ده ها بازی و فعالیت دیگر نیز می توانید همراه کودکان اجرا و‌ از انجام آن لذت ببرید و بهترین لحظات را در‌ جهت آموزش صحیح، هدفمند، و ایجاد فضایی برای گفتگوهای موثر، فراهم کنید.