مراحل رشدی
کودک دو ساله
کودکان در دومین سال زندگی خود از نوزاد به نوپا تبدیل می شوند. آنها در فعالیت های روزانه مانند پوشیدن و درآوردن لباس خود استقلال بیشتری پیدا می کنند. آنها گام های بزرگی در ارتباطات برمی دارند و دایره لغات آنها در شش ماه اول به آرامی و سپس در شش ماه دوم به سرعت گسترش می یابد. در این مرحله، بیشتر کودکان دو ساله می توانند از جملات ساده ی دو کلمه ای استفاده کنند.
پزشکان برای بررسی رشد کودک نوپا از نقاط عطف خاصی استفاده می کنند. طیف گسترده ای از آنچه که طبیعی تلقی می شود وجود دارد، بنابراین برخی از کودکان زودتر و یا دیرتر از دیگران مهارت ها را کسب می کنند. کودکان نوپا که زودتر از موعد به دنیا آمده اند دیرتر به نقاط عطف می رسند. در مورد پیشرفت فرزندتان همیشه با پزشک خود مشورت کنید.
پس از تولد دو سالگی، سرعت رشد به کندی ادامه پیدا می کند. کودکان دو ساله بسیار فعال و پرجنب و جوش هستند و ظاهر نوزاد را از دست می دهند. در حالی که همه ی کودکان ممکن است با سرعت متفاوتی رشد کنند، موارد زیر میانگین را برای پسران و دختران دو ساله نشان می دهد:
وزن: افزایش متوسط حدود ۴ تا ۶ پوند (۱.۸۰۰-۲.۷۰۰ کیلوگرم) در سال
- ارتفاع: میانگین رشد حدود ۲ تا ۳ اینچ (۵-۷ سانتی متر) در هر سال
همزمان با رشد کودک ، شما متوجه توسعه ی توانایی هایی جدید وهیجان انگیز دراو خواهید شد. اگرچه ممکن است کودکان به میزان متفاوتی پیشرفت کنند، برخی از نقاط عطف مشترکی که فرزند شما می تواند در این بازه ی سنی به آن برسد در زیرآمده است:
- به خوبی راه می رود و می دود.
- ممکن است ناشیانه بپرد.
- شروع به ضربه زدن، شوت کردن، و گرفتن توپ می کند.
- می تواند چند لحظه روی یک پا بایستد.
- از سازه های زمین بازی بالا می رود.
- دستگیره ها و درب ها را می چرخاند.
- شروع به سه چرخه سواری می کند.
- در حدود سه سالگی برج های ده قسمتی می سازد.
- در حدود سه سالگی تمامی بیست دندان او می رویند.
- اشتها به شدت کاهش می یابد.
- در حدود سه سالگی راست یا چپ دست بودن او مشخص می شود.
- صفحات کتاب را یکی یکی ورق می زند.
- کنترل خوبی روی شست و انگشتان دارد.
- می تواند با استفاده ازنی نوشیدنی بنوشد.
- شروع به کنترل مثانه و روده می کند.
- ممکن است همچنان یک نوبت خواب بعدازظهر داشته باشد.
- ممکن است ۱۰-۱۲ ساعت در شب بخوابد.
تکامل گفتاربرای والدین بسیارهیجانانگیز است زیرا اجتماعی شدن فرزندانشان و تعامل آنها با دیگران را مشاهده می کنند. گفتار در این سن واضح تر شده و کودک شروع به جمله سازی می کند. در حالی که تکلم هر کودک به میزان مختلف توسعه می یابد، موارد زیر برخی از نقاط عطف رایج در این گروه سنی است:
- در حدود ۲۰۰ تا ۳۰۰ کلمه بیان می کند.
- شروع به کنار هم قرار دادن سه کلمه (فاعل، فعل، مفعول) می کند، به عنوان مثال “من توپ می خواهم”.
- تصاویر را نام می برد.
- می تواند بعضی از اندام های بدن را نام ببر.
در حالی که کودکان ممکن است با سرعت های متفاوتی پیشرفت کنند، موارد زیر برخی از نقاط مشترکی هستند که کودکان در این سن ممکن است به آن برسند:
- شناخت مالکیت “مال من”.
- می تواند سن و نام خود را بگوید.
- می داند که او پسر است یا دختر.
- می تواند تا سه شیء را بشمارد.
- ممکن است شروع به حل مسئله کند.
اگرچه هر کودک منحصر به فرد است و شخصیت متفاوتی دارد، موارد زیر برخی از ویژگی های رفتاری رایجی است که ممکن است در کودک شما وجود داشته باشد:
- از والدین استقلال نشان می دهد.
- به بازی بدون تعامل در کنار دیگران ادامه می دهد که به آن بازی موازی می گویند.
- طوری رفتار می کند که انگار بچه های دیگر اشیاء یا اسباب بازی هستند.
- متوجه اشتراک گذاری نمی شود.
- منفی است و غالبا “نه” می گوید.
- ممکن است کج خلقی کند.
- در لباس پوشیدن و در آوردن لباس هایش کمک می کند.
همزمان با تکامل تحرک در کودکان، توانایی آنها برای بررسی مکان هایی که قبلاً غیر قابل دسترس بوده افزایش می یابد. یک بار دیگر، از منظر کودک به اطراف خانه ی خود نگاهی بیندازید و اقدامات لازم برای محافظت و ایمن نگه داشتن کودک را بررسی کنید.
حدود ۶ ماه پس از برداشتن اولین قدمها، راه رفتن کودکان نوپا بهبود پیدا میکند. آنها ممکن است دستهای خود را در اطراف نگه دارند (بهجای نگه داشتن درجلو برای حفظ تعادل) و در حالیکه پاهای خود را به هم نزدیکتر نگه می دارند حرکت کنند. آنها همچنین تمایل دارند پاهای خود را به گونه ای حرکت دهند که بیشتر شبیه راه رفتن باشد – حرکت از پاشنه ی پا به انگشتان.
در طول ماههای تمرین، اغلب کودکان نوپا به دفعات به زمین می افتند، اما این بخشی از یادگیری راه رفتن است. شما نمی توانید از کودک خود در برابر هر سقوط محافظت کنید، اما می توانید با نگه داشتن او در مناطق امن و دور از گوشه های تیز مبلمان و سایر خطرات، احتمال آسیب را کاهش دهید.
پس از چند ماه، کودک شما با اعتماد به نفس بیشتری قدم برمی دارد و چالش های جدیدی مانند برداشتن و حمل اشیاء، حرکت در حالی که اسباب بازی را پشت سر می کشد، و بالا رفتن از پله ها را شروع می کند.
در اواسط تا پایان سال دوم، کودک شما ممکن است دویدن را یاد بگیرد، شروع به ضربه زدن به توپ کند، و سعی کند توپ را پرتاب کند. در دو سالگی، کودک شما ممکن است در جای خود بپرد.
- کارهای زیادی برای انجام دادن و دیدن به فرزندتان بدهید. در اطراف حیاط و محله ی خود قدم بزنید یا از یک زمین بازی دیدن کنید. در خانه، می توانید یک مانع از بالش ها یا جعبه ها درست کنید و فرزندتان را تشویق کنید تا راه برود، از آن بالا برود، یا از میان آن بخزد. چند توپ برای ضربه زدن و پرتاب کردن بخرید. کارشناسان توصیه می کنند که کودکان نوپا باید:
- روزانه حداقل ۳۰ دقیقه فعالیت بدنی منظم (با نظارت بزرگسالان) مانند بازی در زمین بازی، پیاده روی، یا همراه با والدین در زمین ورزش داشته باشند.
- روزانه حداقل یک ساعت، آزادنه و بدون محدودیت با اسباببازیها بازی کنند.
- به جز هنگام خواب هیچ زمانی را بیشتر از یک ساعت بدون فعالیت سپری نکنند.
- مناطقی در داخل و خارج ازمنزل که استانداردهای ایمنی توصیه شده را برای همه فعالیت هایشان رعایت کرده در دسترس داشته باشند.
- همزمان با رشد مهارت های فیزیکی، کودکان نوپا یاد می گیرند که از دست های خود بیشتر استفاده کنند. اسباب بازی ها و لوازم زیادی وجود دارد که می تواند به کودک دو ساله ی شما در این زمینه کمک کند، مانند:
- کاغذ و مداد رنگی
- خمیر مجسمه سازی
- روی هم چیدن اسباب بازی هایی که بچه ها می توانند بسازند و خراب کنند.
پازل های ساده
قدرت تخیل در کودکان نوپا در حال رشد است و آگاهی آنها نسبت به محیط اطراف بیشتر می شود. این مسئله می تواند خواب آنها را مختل کند. یک کودک دو ساله به حدود ۱۰-۱۲ ساعت خواب شبانه و ۱-۴ ساعت در روز برای خوابیدن نیاز دارد. این زمان می تواند شامل ۱ یا ۲ نوبت خواب کوتاه مدت در روز باشد و یا می تواند بر اساس نحوه ی عملکرد کودک متفاوت باشد. برای مثال، اگر آنها با خواب صبحگاهی مبارزه کنند، ممکن است خواب بعدازظهر را ترجیح بدهند.
موارد زیر را به عنوان راه هایی برای تقویت امنیت عاطفی کودک دو ساله ی خود در نظر بگیرید:
- در صورت امکان به فرزندتان اجازه انتخاب بدهید. مثلاً بگویید: “موز میخواهی یا پرتقال؟”.
- اجازه دهید فرزندتان در کارهای خانه مانند گردگیری، جارو کردن، یا مرتب کردن لباس ها کمک کند.
- همراه فرزندتان کتاب های مصور و داستانی بخوانید.
- به کودک کمک کنید شستن دست هایش را یاد بگیرد.
- اجازه دهید فرزندتان سعی کند لباس هایش را خودش در بیاورد و چند لباس ساده بپوشد (لباس های بدون دکمه یا زیپ).
- به فرزندتان اجازه دهید با مکعب های بازی، توپ، مداد رنگی، ویا خاک رس بازی کند. بر بازی نظارت کنید تا کودک اشیاء را در دهان یا گوش خود قرار ندهد.
- آواز بخوانید، موسیقی های کودکانه بنوازید، و همراه کودک خود برقصید.
- همراه با کودک خود آلبوم عکس های خانوادگی را تماشا کنید و در باره ی عکس ها داستان گویی کنید.
- در یک جعبه مقوایی بزرگ برش هایی ایجاد کنید و وانمود کنید که خانه یا ماشین است.
- داخل حمام از اسباب بازی استفاده کنید و با ریختن آب از یک فنجان به فنجان دیگر لذت ببرید.
- اجازه دهید فرزندتان با یک تلفن اسباب بازی صحبت کند، و یا در حالی که شما با تلفن صحبت می کنید، چند کلمه سخن بگوید.
- بازی هایی انجام دهید که نقش رهبر را تمرین کند.
- هنگام لباس پوشیدن یا در حمام اعضای بدن را به او آموزش دهید.
- اجازه دهید فرزندتان با استفاده از برچسب کاغذ را تزیین کند.
- برای آموزش اعداد به فرزندتان اشیاء را با صدای بلند بشمارید (به عنوان مثال، تخم مرغ های داخل جعبه، پله ها در حین بالا رفتن، یا انگشتان دست و پا بشمارید).
- با حباب های صابون بازی کنید.
- از اسباب بازی هایی که اشکال را مرتب می کنند استفاده کنید، مانند دایره، مربع، یا مثلث.
- به کودک خود یک عروسک یا خرس عروسکی بدهید.
- برای فرزندتان کتاب شعر بخوانید.
- به کودک خود اسباب بازی هایی بدهید که سوار شود و آن را براند.
- برای زمان تماشای تلویزیون و ویدئو محدودیت قائل شوید.
- فرصت هایی برای کسب تجربیات اجتماعی خارج از منزل برای او فراهم کنید.