در کودکان سه ساله، سرعت رشد نسبت به سال اول کندتر است. اکثر کودکان لاغرتر شده اند و شکم برآمده ی کودک نوپا را از دست داده اند. در حالی که ممکن است همه ی کودکان با سرعت متفاوتی رشد کنند، میانگین رایج درباره ی رشد پسران و دختران سه ساله در زیر بیان شده است:

• وزن: افزایش متوسط ​​حدود ۴ تا ۶ پوند) ۸۰۰-۲.۷۰۰ کیلوگرم) در سال.
• ارتفاع: متوسط ​​رشد حدود ۲ تا ۳ اینچ (۵-۷ سانتی متر) در سال.

پس از ۲ سالگی، کودکان می توانند به طور قابل توجهی از نظر قد و وزن با هم متفاوت باشند. اگرچه بچه ها جثه های مختلف دارند، یک کودک نوپای سالم باید سرعت رشد منظمی داشته باشد. پزشک کودک شما را در معاینات معمول اندازه گیری و وزن کرده و نتایج را روی نمودار رشد ترسیم می کند. این کار به پزشک اجازه می دهد تا رشد کودک را در طول زمان پیگیری کند و هر گونه روندی که نیاز به توجه دارد را شناسایی کند. تا زمانی که فرزند شما سرعت رشد خود را حفظ می کند، دلیلی برای نگرانی وجود ندارد. در صورت نگرانی با پزشک متخصص اطفال مشورت کنید.

رشد طبیعی – که نتیجه ی تغذیه ی خوب، خواب کافی، و ورزش منظم است- یکی از بهترین شاخص‌های کلی سلامت کودک است.

یکی از نکات رایج در این سن اشتهای کودک است  که ممکن است بسیار متفاوت باشد. همچنین ممکن است برخی از کودکان به یک غذا تمایل داشته باشند. اگر به خواسته ی آنها تسلیم نشوید، “جنگ”های غذایی معمولاً دوام زیادی ندارند. انواع غذاهای مغذی را سرو کنید و به فرزندتان اجازه دهید تصمیم بگیرد کدام غذا و چه مقدار از آن را بخورد تا عادات غذایی سالمی ایجاد کند.

الگوی رشد کودک شما تا حد زیادی تحت تاثیر ژنتیک است. وادار کردن کودکان به خوردن غذای اضافی یا مصرف بیش از حد ویتامین ها، مواد معدنی یا سایر مواد مغذی باعث افزایش وزن آنها نمی شود. امروزه در ایالات متحده و سایر کشورهای توسعه یافته نیز سوءتغذیه ی شدید که بر سرعت رشد تأثیر بگذارد رواج ندارد، مگر اینکه یک کودک به بیماری یا اختلال مزمن مبتلا باشد.

همانطور که کودک شما به رشد خود ادامه می دهد، متوجه بروز توانایی های جدید و هیجان انگیزی در او خواهید شد. در حالی که سرعت پیشرفت در کودکان متفاوت است، برخی از نقاط عطف مشترکی که ممکن است فرزند شما در این سن شاهد آن باشد در زیر بیان شده است:

• به راحتی می دود و می پرد.
• بدون نیاز به کمک از پله ها بالا می رود.
• سه چرخه سوار می شود.
• دست‌هایش را می‌شوید و خشک می‌کند.
• ده مکعب را روی هم می چیند و برج می سازد.
• به راحتی خطوط مستقیم می کشد و دایره رسم می کند.
• می تواند روی نوک پا بایستد.
• به درستی از قاشق استفاده می کند و به تنهایی غذا می خورد.
• به جز موارد باز و بسته کردن دکمه ها و بند ها، می تواند به تنهایی لباس بپوشد و آن را درآورد.
• می تواند به مدت هشت یا نه دقیقه روی انجام کارها تمرکز کند.
• دارای بیست دندان شیری است.
• قدرت دید او ۲۰ از ۲۰ است.
• به طور معمول روی مثانه و روده کنترل دارد. و از صندلی لگنی یا توالت استفاده می کند.
• ممکن است در مجموع ۱۱ تا ۱۳ ساعت بخوابد، همچنان ممکن است یک خواب کوتاه بعد از ظهر داشته باشد.

دیدن تکامل گفتار در کودکان بسیار هیجان انگیز است زیرا شاهد تعامل آنها با دیگران و وضوح صحبت در آنها خواهید بود. اگر چه بهبود سرعت تکلم در کودکان متفاوت است، برخی از نکات برجسته و رایج در این گروه سنی دراین قسمت بیان شده است:

• بین سنین سه تا چهار سال باید بتواند حدود ۵۰۰ تا ۹۰۰ کلمه را بیان کند.
• گفتار آنها برای دیگران قابل درک است.
• جملات دو یا سه کلمه ای بیان می کند و به مرور به جملات چهار تا پنج کلمه ای می رسد.
• می تواند اشعار ساده را به خاطر بسپارد.
• از “لطفا” و “متشکرم” استفاده می کند.
• با بردن نام خود به خودش اشاره می کند.
• رنگ ها را نام می برد.

با اینکه سرعت پیشرفت در کودکان متفاوت است، برخی از نکات برجسته و رایج در این گروه سنی دراین قسمت بیان شده است:

• تفاوت اندازه ها (مانند بزرگ و کوچک) را درک می کند.
• زمان گذشته را می‌فهمد (دیروز).
• جملات طولانی را متوجه می شود.
• حروف اضافه (روی، زیر، پشت) را درک می کند.
• از ضمایر به درستی استفاده می کند (مانند، من، تو، او).
• دائماً سوال هایی مبنی بر”چرا” می پرسد.
• تا چهار سالگی تا چهار شی را می تواند بشمارد.
• نام و سن خود را به طور کامل می گوید.
• ممکن است از چیزهای خاصی وحشت داشته باشد (مثلاً تاریکی، هیولایی در زیر تخت، و غرق شدن)
• برای حل مشکلات تلاش می کند.
• اتفاقات خاصی را به خاطر می آورد.
• وقتی سوالی ساده در مورد یک تصویر از او می پرسند می تواند به شکل صحیح به آن اشاره کند.

اگرچه هر کودک منحصر به فرد است و شخصیت متفاوتی دارد، موارد زیر برخی از ویژگی های رفتاری رایجی است که ممکن است در کودک شما وجود داشته باشد:

• شروع به اشتراک گذاری می کند و دوست دارد با کودکان دیگر بازی کند.
• می تواند نوبت را رعایت کند.
• کمتر کج خلقی می کند.
• به روش های قابل قبول شروع به نشان دادن احساسات می کند.

در این سن، کودک شما بسیار فعال و پرجنب و جوش است و فعالیت های فیزیکی بسیاری یاد می گیرد. کودکان در این سن راه می روند، می دوند، لگد می زنند، و پرتاب می کنند. آنها در حال کاوش در دنیای خود هستند و مهارت های جدیدی مانند لگد زدن به توپ یا سه چرخه سواری به دست می آورند.

به طور طبیعی کودکان سه ساله بسیار فعال هستند، بنابراین مطمئن شوید که فرصت های کافی برای تمرین و تقویت مهارت های فرزندتان فراهم کنید. چه مقدار زمان کافی است؟ دستورالعمل های فعالیت بدنی برای کودکان نوپا توصیه می کند که هر روز:

• حداقل ۳۰ دقیقه فعالیت بدنی هدفمند و منظم (با رهبری بزرگسالان) داشته باشند.
• حداقل ۶۰ دقیقه فعالیت بدنی آزاد (بازی آزاد فعال) داشته باشند.
• به جز در هنگام خواب، در طول روز بیش از یک ساعت بدون تحرک نباشند.

پیاده روی، بازی، جستجو در حیاط یا استفاده از تجهیزات زمین بازی در یک پارک می تواند برای کل خانواده سرگرم کننده باشد. همچنین، این بازی ها سرگرمی و تناسب اندام را برای والدین و کودکان نوپا فراهم می کند:

• مانند پنگوئن راه بروید، مانند قورباغه بپرید یا حرکات حیوانات دیگر را تقلید کنید.
• رو به روی هم بنشینید و دست های یکدیگر را بگیرید. به عقب و جلو تکان بخورید و آهنگ “ردیف، پارو، قایق خود را پارو بزنید” را با هم بخوانید.
• خم شوید و زمین را لمس کنید. دستان خود را به سمت جلو ببرید و مانند یک کرم به جلو حرکت کنید.
• روی زمین بنشینید و اجازه دهید فرزندتان از روی پاهای شما رد شود یا با بدن خود پل بسازید و اجازه دهید کودک از زیر پاهایتان بخزد.
• بازی هایی مثل “رئیس قبیله” و “حلقه زدن به دور گل و شعر خواندن” و بازی های مشابه آن را بازی کنید.
• با هم به موسیقی گوش دهید و برقصید.

امکان انجام فعالیت های زیادی وجود دارد- ایده های خود را مطرح کنید و به نظرات فرزندتان گوش دهید. تمرکز روی این گونه فعالیت‌ها می‌تواند باعث شود مدت زمانی که کودک شما صرف تماشای تلویزیون یا بازی های کامپیوتری، بازی با تبلت یا گوشی می‌کند را کاهش دهد.

یک کودک سه ساله در مجموع روزانه به ۱۱-۱۳ ساعت خواب نیاز دارد. آنها ممکن است همچنان در طول روز خواب کوتاهی داشته باشند، اما ممکن است گاهی زمان آن کمی بیشتر شود. کودکان به زمان دقیق برای خواب نیاز ندارند، اما آنچه اهمیت دارد کمک به آنها برای ایجاد عادات خوب و ثابت برای خوابیدن است. روتین قبل از خواب یک راه عالی برای کمک به کودک شما است برای اینکه خواب کافی داشته باشد. چند نکته برای ایجاد یک روتین وجود دارد:

• قبل از خواب از مصرف کافئین یا شکر خودداری کنید.
• غذا و نوشیدنی را قبل از خواب محدود کنید.
• نیم ساعت قبل از رفتن به تختخواب ریلکس کنید.

موارد زیر را به عنوان روش هایی برای تقویت امنیت عاطفی کودک سه ساله ی خود در نظر بگیرید:

• زمانی را صرف صحبت کردن با فرزندتان کنید.
• به فرزندتان چگونگی عملکرد ابزارها را بیاموزید.
• کودک را به بازی کردن با کودکان دیگر تشویق کنید.
• فرزندتان را تشویق کنید تا برایتان داستان تعریف کند.
• به صحبت های فرزندتان گوش دهید و نشان دهید که از صحبت کردن با او لذت می برید.
• اجازه دهید فرزندتان هنگام لباس پوشیدن، مسواک زدن، و شانه کردن موها تا حد امکان به تنهایی و مستقل عمل کند.
• از فرزندتان بخواهید در کارهای ساده ای مانند جمع کردن اسباب بازی ها کمک کند.
• به فرزندتان لباس‌های قدیمی برای “پوشیدن” بدهید و به او اجازه دهید وانمود کند که یک مادر، پدر، دکتر، گاوچران و … است (ملحفه‌ها یا پارچه های قدیمی می‌توانند به دامن یا شنل تبدیل شوند. همچنین می‌توانید وانمود کنید که یک کابوی، فیل، پروانه، ربات، یا شخصیت های دیگر هستید و با کودک خود بازی کنید).
• آهنگ ها و اشعار کودکانه بخوانید و آنها را به کودک خود آموزش دهید.
• همراه فرزندتان داستان بخوانید و از او بخواهید که تصاویرکتاب را نام ببرد یا بخشی از داستان را بازگو کند.
• به کودک خود نحوه ی رسم دایره و خطوط را نشان دهید و به او کمک کنید با استفاده از مداد رنگی و کاغذ، گچ و تخته سیاه صورت هایی که خوشحال، غمگین، یا متعجب هستند بکشد و در مورد احساساسات متفاوت در هر تصویر صحبت کنید.
• به فرزندتان اجازه دهید با استفاده از مکعب های بازی شکل های مختلف بسازد.
• فضای امنی برای سه چرخه سواری کودک ایجاد کنید.
• همراه با کودک خود به موسیقی های کودکانه گوش دهید و با او برقصید.
• شمردن اعداد را تمرین کنید.
• فرصتی ایجاد کنید که فرزندتان با کودکان دیگر بازی کند (مکان های مذهبی، مراکز تفریحی، یا کتابخانه ها اغلب برنامه هایی مناسب سنین پیش دبستانی دارند).
• همراه فرزندتان پازل درست کنید.
• به فرزندتان اجازه دهید تا با عروسک ها و ماشین ها بازی کند، یا با وسایل اسباب بازی آشپزی کند.
• قایم موشک بازی کنید.
• به کودکتان اجازه دهید با استفاده از تخیل خود با خمیر بازی یا خاک رس اشکال مختلف درست کند.
• تصویر دست یا بدن فرزندتان را بکشید و از او بخواهید آن را کامل کند.
• به فرزندتان نشان دهید که هر اثر هنری برایتان باارزش است و به آن افتخار می کنید و آن را برای نمایش به دیوار بزنید.
• رنگ ها را به کودک آموزش دهید.
• با فرزند خود توپ بازی کنید (پرتاب کردن توپ در جعبه یا غلتاندن توپ در شیب).