مراحل رشدی

سنین شش تا دوازده سال

همانطور که سن کودکان افزایش می یابد، تغییرات فیزیکی و ظاهری فراوانی در آنها اتفاق می افتد و همچنین در فعالیت های مورد علاقه ی آنها تفاوت هایی ایجاد می شود. کودکان بین سنین شش تا دوازده سال شروع به ارزش گذاری برای دوستی ها می کنند و بیشتر از گذشته درگیر فعالیت هایی مانند ورزش ویا نقاشی می شوند.

پزشکان برای بررسی رشد کودکان از نقاط عطف خاصی استفاده می‌کنند. طیف گسترده ای بعنوان میزان رشد استاندارد تعریف شده است، بر این اساس برخی از کودکان زودتر یا دیرتر از دیگران به این مهارت ها دست پیدا می کنند. کودکانی که زودتر از موعد به دنیا آمده اند دیرتر به نقاط عطف می رسند. در مورد پیشرفت فرزندتان همیشه با پزشک خود مشورت کنید.

همانطور که کودک شما به رشد خود ادامه می دهد، متوجه توسعه ی توانایی های جدید و هیجان انگیزی در او خواهید شد. با اینکه سرعت پیشرفت در کودکان متفاوت است وعلایق متفاوتی دارند، موارد زیر برخی از نقاط عطف رایجی است که کودکان در این گروه سنی ممکن است به آن دست پیدا کنند:

کوکان شش تا هفت ساله:

  • از انجام دادن فعالیت های مختلف برای سرگرمی لذت می برد.
  • به نقاشی و طراحی علاقه دارد.
  • با تکرار و تمرین، انجام مهارت ها را تقویت می کند.
  • طناب بازی می کند.
  • دوچرخه سواری می کند.
  • می تواند بند کفش خود را ببندد.
  • می تواند عملیات ساده ی ریاضی مانند جمع و تفریق را انجام دهد.

کودکان هشت تا نه ساله می توانند:

  • پرش بزنند، لی لی کنند، و دنبال هم بدوند.
  • به تنهایی لباس بپوشند و خود را مرتب کنند.
  • از ابزار(مانند چکش و پیچ گوشتی) استفاده می کنند.

کودکان ده تا دوازده ساله:

  • به نوشتن، طراحی، و نقاشی کشیدن علاقه دارند.

 

نکات برجسته درباره ی سلامتی و تناسب اندام:

کودکان در این سن برای ایجاد قدرت، هماهنگی و اعتماد به نفس، و زمینه سازی برای یک سبک زندگی سالم نیاز به فعالیت بدنی دارند. آنها همچنین کنترل بیشتری بر فعالیت های خود به دست می آورند. کودکانی که از ورزش وفعالیت فیزیکی لذت می‌برند، در طول زندگی‌شان فعال باقی می‌مانند. تناسب اندام می تواند نحوه ی رشد کودکان در مدرسه را بهبود ببخشد، عزت نفس را تقویت کند، از چاقی جلوگیری کرده و همچنین خطر ابتلا به بیماری های جدی مانند فشار خون بالا، دیابت، و بیماری های قلبی را در آینده کاهش دهد.

 

با رسیدن کودکان به سن مدرسه، توانایی ها و درک آنها از مفاهیم و دنیای اطرافشان همچنان گسترش پیدا می کند. اگرچه کودکان با سرعت متفاوتی پیشرفت می کنند، برخی از نقاط عطف رایجی که کودکان در این گروه سنی ممکن است به آن برسند در ادامه بیان شده است:

کودکان شش تا هفت ساله:

  • مفهوم اعداد را درک می کنند.
  • روز و شب را می شناسند.
  • می توانند دست راست و چپ را تشخیص دهند.
  • می توانند اشکال پیچیده مانند الماس بکشند.
  • می توانند زمان را تشخیص دهند.
  • می توانند کتاب های مناسب سن خود را مطالعه کنند.

کودکان هشت تا نه ساله:

  • می توانند اعداد را معکوس بشمارند.
  • تاریخ را متوجه می شوند.
  • از کتاب خواندن لذت می برند.
  • کسرها را درک می کنند.
  • مفهوم فضا را درک می کنند.
  • طراحی و رنگ آمیزی می کنند.
  • می توانند ماه ها و روزهای هفته را به ترتیب نامگذاری کنند.
  • از جمع آوری اشیا لذت می برند.

کودکان ده تا دوازده ساله:

  • داستان می نویسند.
  • به نامه نوشتن علاقه دارند.
  • به راحتی کتاب می خوانند.
  • از صحبت کردن با تلفن و پیام دادن به دیگران لذت می برند.


نکات برجسته درباره ی سلامتی و تناسب اندام:

کودکان در این سن برای ایجاد قدرت، هماهنگی و اعتماد به نفس، و زمینه سازی برای یک سبک زندگی سالم نیاز به فعالیت بدنی دارند. آنها همچنین کنترل بیشتری بر فعالیت های خود به دست می آورند. کودکانی که از ورزش وفعالیت فیزیکی لذت می‌برند، در طول زندگی‌شان فعال باقی می‌مانند. تناسب اندام می تواند نحوه ی رشد کودکان در مدرسه را بهبود ببخشد، عزت نفس را تقویت کند، از چاقی جلوگیری کرده و همچنین خطر ابتلا به بیماری های جدی مانند فشار خون بالا، دیابت، و بیماری های قلبی را در آینده کاهش دهد.

  • برای کودکان شش تا دوازده ساله، در مورد قد، وزن و جثه طیف وسیعی بعنوان “نرمال” درنظر کرفته می شود. تا شروع سن بلوغ قد کودکان با سرعت ثابتی بلندتر می شود و هر سال حدود ۲-۲.۵ اینچ (۶-۷ سانتی متر) رشد می کند و هم چنین حدود ۴-۷ پوند (۲ تا ۳ کیلوگرم) وزن اضافه می کنند.
  • در این بازه ی سنی کودکان نسبت به ظاهر و رشد خود حساس می شوند. برخی از دختران به ویژه در مراحل اولیه رشد ممکن است نگران “عدم تناسب” ظاهر خود باشند. پسران نیز نسبت به کوتاهی بیش از حد قد حساس هستند.
  • سعی کنید به فرزندتان کمک کنید متوجه اهمیت سلامتی باشد و ذهن خود را معطوف ظاهر خود نکند. بچه‌ها نمی‌توانند ژن‌هایی را تغییر دهند که تعیین‌کننده ی قد آنها یا زمان شروع بلوغ است، اما آن‌ها می‌توانند با ایجاد عادات غذایی سالم و فعالیت بدنی مناسب، از پتانسیل خود نهایت استفاده را ببرند.
  • پزشک در معاینات منظم با اندازه گیری قد و وزن کودک شما وترسیم نتایج، نمودار رشد استاندارد را برای مقایسه با سایر کودکان هم سن و هم جنس او تنظیم می کند.
  • رشد طبیعی – با تغذیه ی خوب، خواب کافی و ورزش منظم – یکی از بهترین شاخص های کلی سلامت کودک است. الگوی رشد کودک شما تا حد زیادی توسط ژنتیک تعیین می شود.
  • وادار کردن بچه ها به بیشترغذا خوردن یا دریافت مقادیرزیاد ویتامین، مواد معدنی، یا سایر مواد مغذی باعث افزایش قد آنها نمی شود بلکه ممکن است منجر به اضافه وزن شود. پذیرش ظاهر کودکان توسط والدین به آنها کمک می کند تا خودشان را بپذیرند. سلامت روان به رشد سالم، روابط قوی، و انعطاف پذیری کمک می کند.

بچه ها در سن مدرسه باید فرصت کافی برای انجام انواع فعالیت ها، ورزش ها و بازی های متناسب با شخصیت، توانایی، سن و علایق خود را داشته باشند. کودکان از طریق فعالیت های بدنی، با اخلاق ورزشی، تعیین اهداف، رویارویی با چالش ها، کار گروهی، و ارزش تمرین آشنا می شوند.

دستورالعمل‌ها در این بازه ی سنی توصیه می‌کنند که کودکان باید روزانه حداقل ۱ ساعت فعالیت بدنی متوسط ​​تا قوی داشته باشند. علاوه بر این:

  • اغلب فعالیت های بدنی باید هوازی باشد، که باعث می شود کودکان در طول تمرین عضلات بزرگ خود را درگیر کنند.

دویدن، شنا و رقصیدن نمونه هایی از فعالیت های هوازی است.

  • در سنین مدرسه کودکان معمولاً دوره های کوتاهی از فعالیت بدنی متوسط ​​تا قوی دارند که با فعالیت سبک یا استراحت در طول روز متناوب می شود. هدف از هرگونه فعالیت متوسط ​​تا قوی، فعالیت در حدود ۶۰ دقیقه می باشد.
  • فعالیت های تقویت کننده ی عضلات و تقویت استخوان باید حداقل ۳ روز در هفته انجام شود.
  • به طور طبیعی هنگام دویدن، پریدن، و بازی کردن ماهیچه ها و استخوان ها تقویت می شوند. با اینکه برنامه ی کنترل وزن رسمی مورد نیاز نیست اما طراحی صحیح این گونه برنامه ها باعث ایمنی بیشتر می شود.

 

سن و سطح رشد، توانایی های طبیعی، و علایق فرزندتان را در نظر داشته باشید. در کودکان شش تا هشت ساله مهارت های فیزیکی اولیه مانند پریدن، پرتاب کردن، لگد زدن، و گرفتن تقویت می شود. برخی از انجام این کار در تیم های ورزشی لذت می برند، اما فعالیت های غیر رقابتی برای بچه های کوچکتر مناسب تر هستند. کودکان نه تا دوازده ساله در حال اصلاح، بهبود و هماهنگی مهارت ها هستند. برخی از آنان به یک ورزش مشغول می شوند در حالی که برخی دیگر با  جدی و دشوار شدن سطح رقابت آن را ترک می کنند. صرف نظر از سن یا نوع فعالیت، این نکته اهمیت دارد که با هدایت و تشویق فرزندتان از روی سکوها در روزهای بازی، حمایت خود را نشان دهید.

اگر کودکی به ورزش های سنتی علاقه نداشته باشد، یافتن راه های جایگزین برای فعالیت بسیار با اهمیت است. با بچه‌هایتان درباره ی فعالیت‌هایی که مناسب آنها است، صحبت کنید. کودکی که فوتبال، بسکتبال یا سایر ورزش های گروهی دوست ندارد را تشویق کنید تا سایر رشته ها مانند کاراته، شمشیربازی، گلف، دوچرخه سواری، اسکیت بورد و تنیس را امتحان کند. اغلب کودکان زمانی که سرگرم هستند به نوع فعالیتی که انجام می دهند اهمیت نمی دهند.

تناسب اندام در خانه

معمولا بسیاری از والدین و بچه ها با صحبت از تناسب اندام به ورزش های تیمی فکر می کنند. اگرچه ثبت نام کودک در یک تیم ورزشی مزایای زیادی دارد، اما یک تا دو بار تمرین و بازی در هفته کافی نخواهد بود. همچنین، والدین نباید تنها به کلاس یتربیت بدنی در مدارس به عنوان فعالیت بدنی کافی نگاه کنند.

در این قسمت چند روش برای حفظ حرکت کودک در خانه ذکر شده است:

  • فعالیت بدنی را جزئی از برنامه ی روزانه قرار دهید. با انجام فعالیت هایی هم چون کارهای خانه گرفته و پیاده روی بعد از شام، خانواده خود را هر روز فعال نگه دارید.
  • زمان کافی برای بازی آزاد در نظر بگیرید. کودکان با انجام فعالیت بدنی کالری بیشتری می سوزانند. بازی گرگم به هوا، دوچرخه سواری، و ساختن آدم برفی فعالیت هایی سرگرم کننده و سالم هستند.
  • فراهم کردن انواع بازی ها و وسایل ورزشی – وسایلی که به راحتی قابل تهیه هستند، مانند مجموعه ای از توپ ها، هولا هوپ، و طناب می تواند بچه ها را ساعت ها مشغول کند.
  • با فرزند خود ورزش کنید. بچه ها دوست دارند با والدین خود بازی کنند.
  • زمان فعالیت های بی تحرک مانند تماشای تلویزیون، استفاده از وسایل الکترونیکی، آنلاین، و بازی های ویدیویی را محدود کنید.

درصورت کمبود امکانات در خانه، از زمین های بازی و زمین های ورزشی استفاده کنید. فعالیت هایی برای تناسب اندام را به صورت خانوادگی در برنامه ی معمول خود قرار دهید. به اعضای خانواده اجازه دهید فعالیتی مانند – پیاده روی، اسکیت روی یخ یا صخره نوردی را امتحان کنند- فعالیت هایی که همه بتوانند شرکت کنند و به یاد داشته باشید شما با ورزش منظم به فرزندان خود اهمیت ورزش کردن را آموزش می دهید.

پیشگیری از آسیب های مرتبط با ورزش

کودکانی که ورزش می کنند در معرض آسیب هستند، بنابراین مطمئن شوید که کودک شما از تجهیزات حفاظتی مناسب مانند محافظ ساق پا در فوتبال یا کلاه ایمنی و پدهای محافظ  در اسکیت، استفاده می کند. کودکانی که در یک ورزش تخصص دارند نیز در معرض آسیب‌های ناشی از تکرار بیش از حد حرکات، از جمله شکستگی‌ها و آسیب‌های مفاصل هستند. اگر کودک درد دارد، بهتر است قبل از بازگشت به بازی استراحت کرده و اجازه دهید آسیب دیدگی بهبود یابد.

کودکان مبتلا به بیماری های مزمن یا ناتوانی نباید به دلیل ترس از آسیب دیدگی از فعالیت های ورزشی کنار گذاشته شوند. برخی از فعالیت ها ممکن است نیاز به تغییر داشته باشند، و برخی ممکن است بسته به شرایط بسیار خطرناک باشند. بهترین کار این است که با پزشک خود در مورد اینکه کدام فعالیت برای کودک شما بی خطر است مشورت کنید.

اگر کودک شما در حین یا بعد از فعالیت بدنی از درد شکایت دارد، با پزشک خود صحبت کنید.

در سنین مدرسه کودکان به ۹-۱۲ ساعت خواب شبانه نیاز دارند. در این سن مشکلات زمان خواب می تواند به دلایل مختلفی شروع شود. تکالیف، ورزش، فعالیت‌های بعد از مدرسه، استفاده از کامپیوتر و گوشی موبایل، و برنامه‌های پرجنب و جوش خانوادگی، می‌توانند باعث عدم خواب کافی در کودکان شوند. کودکان کم خواب ممکن است بیش از حد تحریک پذیر شوند و ممکن است در مدرسه مشکل تمرکز پیدا کنند.

داشتن زمان خواب ثابت، به خصوص در دوران مدرسه بسیار با اهمیت است. قبل از خواب، زمانی را بدون استفاده از وسایل الکترونیک بگذرانید و به کودکتان اجازه دهید قبل از خاموش شدن چراغ ها آرامش پیدا کند. حداقل یک ساعت قبل از خواب، وسایل الکترونیکی را خاموش کنید. از نگه داشتن تلویزیون در اتاق خواب اجتناب کنید.

برای اطلاعات بیشتر، راهنمای خواب سالم برای کودکان را بررسی کنید.

بلوغ – یا رشد جنسی – زمان تغییرات چشمگیر برای پسران و دختران است. سنی که در آن تغییرات فیزیکی بلوغ به طور معمول شروع می شود بسیار متفاوت است.

برای دختران و پسران، تغییرات هورمون محور با جهش های رشد همراه است که باعث رشد فیزیکی و بلوغ می شود. همچنین ممکن است بلوغ با عوارض جانبی ناشی ازتغییر هورمون ها مانند آکنه و تغییرات خلقی همراه باشد.

بلوغ در دختران

معمولاً اولین علامت قابل توجه بلوغ در دختران رشد سینه ها است و ممکن است در هر زمانی بین ۸-۱۳ سالگی شروع شود.

  • سینه ها شروع به رشد می کنند و باسن گرد می شود.
  • سرعت رشد قد افزایش می یابد.
  • موهای ناحیه تناسلی معمولاً ۶-۱۲ ماه پس از شروع رشد سینه ظاهر می شوند. در حدود ۱۵ درصد از دختران قبل از شروع رشد سینه موهای ناحیه تناسلی رویش پیدا می کنند.
  • اندازه ی رحم و واژن و همچنین لابیا و کلیتوریس افزایش می یابد.
  • موهای ناحیه تناسلی رشد کرده و رشد سینه ها بیشترمی شود. ممکن است سینه ها اندازه های یکسانی نداشته باشد.
  • سرعت رشد قد حدود ۲ سال پس از شروع بلوغ به اوج خود می رسد. میانگین سنی ۱۲ سال است.
  • حدود ۲ سال پس از شروع رشد سینه و تقریباً پس از رسیدن به اوج رشد قد، قاعدگی شروع می شود. میانگین سنی شروع قاعدگی ۱۲.۵ سال است.
  • هنگامی که دختران پریود می شوند، معمولاً حدود ۱-۲ اینچ (۲.۵-۵ سانتی متر) بیشتر رشد می کنند و در حدود ۱۴ یا ۱۵ سالگی به قد نهایی بزرگسالی خود می رسند.

بلوغ در پسران

اکثر پسران اولین تغییرات فیزیکی بلوغ را بین سنین ۱۰-۱۶ سالگی تجربه می کنند و سریع ترین میزان رشد بین سنین ۱۲-۱۵ سالگی اتفاق می افتد. جهش رشد پسران به طور متوسط ​​حدود ۲ سال دیرتر از دختران است. تا سن ۱۶ سالگی، رشد اکثر پسران متوقف شده است، اما عضلات آنها به رشد خود ادامه می دهد.

سایر ویژگی های بلوغ در پسران عبارتند از:

  • آلت تناسلی و بیضه ها بزرگ می شوند. ممکن است بیضه ها با سرعت های مختلف رشد کرده و اندازه های یکسانی نداشته باشند.
  • موهای ناحیه تناسلی و موهای زیر بغل و صورت شروع به رویش می کند.
  • صدا کلفت شده و بم می شود.
  • سیبک گلو یا غضروف حنجره بزرگتر می شود.
  • بیضه ها شروع به تولید اسپرم می کنند.

توانایی تعامل و معاشرت با دیگران بخش بسیار مهمی از رشد است. در طول سال‌های مدرسه، والدین تغییرات زیادی را در فرزندشان مشاهده می‌کنند، زیرا او از تنها بازی کردن به داشتن دوستان و گروه‌های اجتماعی متعدد تمایل پیدا می کند. دوستی اهمیت بیشتری پیدا می کند، با این حال کودک همچنان به والدین خود علاقه دارد و دوست دارد عضوی از خانواده باشد. اگرچه شخصیت و ویژگی های هر کودک منحصر به فرد است ، موارد زیر به برخی از ویژگی های رفتاری رایج که ممکن است در کودکان وجود داشته باشد اشاره می کند:

کودکان شش تا دوازده ساله:

  • با دیگران همکاری می کنند و وسایل خود را به اشتراک می گذارند.
  • ممکن است نسبت به دیگران و خواهر و برادر خود حسادت کنند.
  • دوست دارد از بزرگسالان تقلید کنند.
  • دوست دارند به تنهایی بازی کنند، اما به مرور گروه دوستان اهمیت پیدا می کنند.
  • با دوستان همجنس خود بازی می کنند.
  • ممکن است گاهی کج خلقی کنند.

کودکان هشت تا نُه ساله:

  • به مسابقه و بازی کردن علاقه دارند.
  • شروع به بازی با دوستان و بازی با کودکان با جنس مخالف می کنند.
  • نسبت به بدن خود محجوبانه برخورد می کنند.
  • از عضویت در باشگاه ها و گروه ها، مانند گروه های پیشاهنگی پسران یا پیشاهنگ دختران، لذت می برند.
  • ممکن است در مورد روابط کنجکاو شوند.

کودکان ده تا دوازده ساله:

  • برای دوستی ارزش قائل شده و ممکن است دوست صمیمی داشته باشند.
  • ممکن است علایق عاشقانه پیدا کنند.
  • والدین خود را دوست دارند و به آنها احترام می گذارند.
  • از معاشرت با دیگران لذت می برند.

موارد زیر راه هایی برای تقویت توانایی های اجتماعی کودک در سنین مدرسه می باشند:

  • محدودیت ها، توصیه ها، و انتظارات از کودک را تنظیم و با در نظر گرفتن پیامدهای مناسب آن را به طور مداوم اجرا کنید.
  • رفتار مناسب را الگوسازی کنید.
  • برای همکاری فرزندتان در کارها و هر گونه دستاورد شخصی تعریف مشخصی بیان کنید.
  • به فرزندتان در انتخاب فعالیت های متناسب با توانایی های او کمک کنید.
  • فرزند خود را تشویق کنید با شما صحبت کند و احساساتش را بیان نماید.
  • فرزندتان را به خواندن کتاب تشویق کنید و همراه او مطالعه کنید.
  • فرزندتان را تشویق کنید سرگرمی ها و فعالیت های مختلف داشته باشد.
  • کودک خود را به انجام فعالیت فیزیکی تشویق کنید.
  • فرزند خود را به داشتن انضباط تشویق کنید و از او بخواهید قوانینی را که تعیین شده است رعایت کند.
  • به فرزند خود بیاموزید به شخصیت های معتبر احترام بگذارد و به سخنان آنها گوش دهد.
  • به فرزند خود بیاموزید که به عواقب رفتار خود توجه کرده و با دیگران همدلی کند.
  • کودک خود را تشویق کنید تا در مورد گروه همسالان خود صحبت کند و دستورالعمل هایی برای مقابله با استرس در گروه همسالان تنظیم کنید.
  • با یکدیگر زمان بگذرانید –به فرزندتان توجه کامل داشته باشید. یک رابطه قوی و محبت آمیز می تواند تأثیر مثبت و مستقیمی بر سلامت روان فرزند شما داشته باشد.
  • کودک خود را به وقت گذراندن در خارج از منزل تشویق کنید.
  • زمان تماشای تلویزیون، بازی های ویدیویی و کامپیوتری را محدود کنید.